Knelpunten signaleren en agenderen

Met Andere Ogen haalt actief signalen op uit de praktijk. Denk aan belemmeringen in regelgeving, verantwoording of financiering. Deze systeemknelpunten verdiepen we met experts uit ons netwerk, om ze daarna in te brengen bij bestuurders, beleidsmakers en landelijke tafels. Daar laten we zien wat niet werkt – en onderzoeken we samen hoe het anders kan. Het resultaat: meer samenhang tussen wat lokaal nodig is en wat landelijk mogelijk wordt gemaakt. Op deze pagina lees je hoe we dit aanpakken en hoe je zelf een systeemknelpunt bij ons kunt melden.  

Systeemknelpunten: wat zijn dat precies? 

In het hele land werken professionals in onderwijs, zorg, jeugdhulp en kinderopvang elke dag met inzet en vakmanschap samen voor kinderen en gezinnen. Toch lopen ze soms vast op het systeem: regels die niet op elkaar aansluiten, onduidelijkheid over wat wel en niet mag volgens de wet of schotten tussen domeinen die een goede samenwerking in de weg staan. Op praktijkniveau niet zomaar op te lossen dus. Systeemknelpunten vragen om verandering op landelijk niveau.  

Voorbeelden van systeemknelpunten 

In haar promotieonderzoek Boemerangbeleid analyseert onderzoeker en voormalig jeugdzorgwerker Sharon Stellaard hoe systeemknelpunten structureel voortkomen uit opeenvolgende beleidshervormingen. Ze benadrukt het belang van leren uit het verleden en alert zijn op terugkerende veronderstellingen bij het maken van beleid, om zo te voorkomen dat hervormingen onvoldoende oplossingen bieden voor bestaande problemen. Stellaard laat zien dat deze systeemknelpunten zich op verschillende niveaus kunnen bevinden. Naar dit soort knelpunten zijn we bij Met Andere Ogen dan ook op zoek.  

  • Geld en regels zijn per domein gescheiden 
    Onderwijs-, zorg- en jeugdhulpgeld mogen vaak niet gecombineerd worden, terwijl dat in de praktijk wel nodig is om kinderen en gezinnen goed te helpen. 
     
  • Wetten sluiten niet goed op elkaar aan 
    Professionals moeten werken met verschillende wetten (zoals Jeugdwet, Wmo en onderwijswetgeving) die elkaar soms tegenwerken. 
     
  • Veel en soms tegenstrijdige verantwoording 
    Organisaties moeten aan meerdere partijen laten zien dat ze het goed doen, wat veel tijd kost en voorzichtig maakt. 
     
  • Onduidelijk wie verantwoordelijk is 
    Het is niet altijd helder wie de regie heeft rond een gezin, waardoor hulp kan blijven hangen of wegvalt. 
     
  • Verschillende inspecties, verschillende eisen 
    Toezichthouders gebruiken verschillende talen en criteria, wat verwarrend is voor organisaties. 
     
  • Regels beperken wat professionals mogen doen 
    Wat in de praktijk logisch is, mag soms niet vanwege regels over taken, rollen of bevoegdheden. 
     
  • Regels passen niet bij complexe gezinssituaties 
    Gezinnen hebben vaak meerdere problemen tegelijk, terwijl regels uitgaan van één duidelijke situatie. 

Van knelpunt naar verandering: het proces 

Om signalen uit de praktijk te verzamelen en op de juiste plek in te brengen, volgen we een helder proces. We starten met het ophalen van knelpunten in het netwerk, toetsen of ze breed herkend worden en zoeken samen met experts naar mogelijke oorzaken. Daarna kiezen we een passende vorm om de inzichten verder uit te werken en delen we de verhalen met het netwerk. Tot slot brengen we de knelpunten onder de aandacht bij landelijke tafels en koppelen we de resultaten aan het netwerk terug. Zo ontstaat een continue wisselwerking tussen praktijk en beleid.

knelpunten in de praktijk - infographic 1.5 digitaal.png

 

Hoe we knelpunten signaleren en ophalen 

Signaleren begint met luisteren. Met Andere Ogen speelt hierin als netwerkorganisatie een belangrijke rol. Onze netwerkadviseurs voeren het hele jaar door kennismakingsgesprekken met nieuwe leden. Ook komen zij tijdens werkbezoeken en bijeenkomsten veel in contact met professionals uit de praktijk. Daar houden zij hun oren en ogen continu open om knelpunten boven tafel te krijgen.  

Bijeenkomsten en intervisies 

Daarnaast organiseren we zelf regelmatig netwerkbijeenkomsten, webinars en intervisies – en sluiten we aan bij die van andere organisaties. Het zijn dé plekken waar professionals uit onderwijs, zorg, jeugdhulp en kinderopvang elkaar steeds weer weten te vinden om ervaringen en kennis uit te wisselen en van elkaar te leren. Tijdens deze bijeenkomsten komen knelpunten dan ook snel aan het licht.  

Campagne ‘Meldpunt Knelpunt’ 

Ook halen we knelpunten actief op met onze campagne ‘Meldpunt Knelpunt’, via LinkedIn, onze nieuwsbrief en het Platform Vakmanschap waar ruim tienduizend professionals uit onderwijs, zorg, jeugdhulp en kinderopvang elkaar kunnen vinden. Daar doen we brede oproepen aan het netwerk om knelpunten te delen en erover in gesprek te gaan. Ook leggen we binnengekomen knelpunten terug in het netwerk, om zo te kijken of ze door anderen worden herkend – en of iemand misschien al een weg naar de oplossing weet.  

Hoe we knelpunten agenderen 

Als een systeemknelpunt vraagt om verandering op landelijk niveau, zorgen we dat het op de juiste plek op tafel komt. Door knelpunten doelgericht te agenderen, bouwen we samen aan een systeem dat beter aansluit bij wat kinderen en gezinnen nodig hebben. We agenderen deze knelpunten op verschillende plekken.  

De Onderwijs, Zorg en Kinderopvangtafel (OZKT) 

De Verbindingsroute opvang-onderwijs-zorg brengt onderwijs, kinderopvang, zorg, gemeenten en de ministeries van SZW, OCW en VWS samen om een sterke pedagogische basis te bouwen én beleid, regels en financiering beter te laten aansluiten op de praktijk. De Onderwijs, Zorg en Kinderopvangtafel (OZKT) vormt het landelijke platform waar deze samenwerking samenkomt. Hier agenderen we knelpunten, versterken we de integrale samenwerking en stemmen we beleid op elkaar af. De OZKT sluit aan bij de Stuurgroep Hervormingsagenda Jeugd en het Bestuurlijk Overleg Jeugd. 

Met Andere Ogen stelt de agenda van de OZKT op, samen met onafhankelijk voorzitter José Manshanden. Aan tafel kiezen we de vervolgstap die past bij het knelpunt. Eén of meerdere organisaties pakken die stap op. Als een knelpunt meer druk vraagt, schalen we het op naar de Stuurgroep Hervormingsagenda Jeugd of het Bestuurlijk Overleg Jeugd. 

Meer weten over de Verbindingsroute en de rol van Met Andere Ogen? Kijk dan op de pagina over de Verbindingsroute.  

Landelijke programma’s en partners 

Met Andere Ogen is nauw verbonden met tal van landelijke netwerken en kennispartners, zoals het NJi, Steunpunt Passend Onderwijs en Gelijke Kansen Alliantie. In dit ‘netwerk van netwerken’ wisselen we signalen uit, bundelen we inzichten en benutten we elkaars expertise. Wanneer een knelpunt meerdere domeinen raakt, kunnen we samen optrekken richting opdrachtgevers (ministeries) of regionale partners. Zo voorkomen we versnippering en versterken we het gezamenlijke geluid. 

Bijeenkomsten, werkbezoeken en intervisie 

Soms vraagt een knelpunt om verdiepend gesprek. Dan brengen we professionals, beleidsmakers, ouders, onderzoekers en landelijke partners bij elkaar. Dit kan in de vorm van een werkbezoek, gezamenlijke sessie of intervisie. Het doel: verschillende perspectieven zichtbaar maken en samen bepalen welke oplossingsrichting kansrijk is. 

Meld je knelpunt 

Werk je voor of met jeugd? En loop jij in je werk tegen botsende regelgeving aan of merk je dat beleid niet aansluit op de praktijk? Meld je knelpunt bij ons. Zo weten we wat er speelt, kunnen we het delen met ons netwerk én schakelen met de juiste partijen.  

Meld je Knelpunt